ILAYDA – rood-geel theehybride roos – Dickson & Dickson
ILAYDA is een theehybride roos met een uitgesproken kleurspel die direct opvalt in grote rozenvakken, ook wanneer beheerbudgetten strak zijn. De goudgele basis met scharlakenrode rand creëert een helder, margrietachtig bloembeeld dat in parken, plantsoenen en langs wijkroutes van ver herkenbaar is. Dankzij de bloemgrootte en de zeer gevulde bloemvorm blijft elke plant afzonderlijk leesbaar, terwijl u met een plantafstand rond 60 cm grote, uniform ogende vlakken kunt opbouwen. De remontante doorbloei zorgt gedurende het seizoen voor herhaalde kleurpieken; bij warm weer vraagt de variëteit wel om basisirrigatie, passend bij een doordacht waterbeheer en afwatering op kleiige taluds. De struikachtige groeiwijze met glanzend donkergroen blad levert een ordelijk, verzorgd beeld op in woonwijken en parkstroken. ILAYDA is bovendien een erkende wedstrijdroos met meerdere internationale onderscheidingen, wat u helpt om beeldbepalende locaties zichtbaar op niveau in te richten zonder extreem intensief beheer. De milde, klassieke rozengeur versterkt de beleving langs wandelroutes en verblijfsplekken, terwijl het eigenwortelige plantmateriaal zich na aanplant snel stabiliseert: eerste jaar vooral wortelopbouw, tweede jaar krachtige scheutvorming, derde jaar een volledig ingevuld, duurzaam rozenvak.
Toepassingsmogelijkheden
| Doelgebied |
Motivatie |
| Parkvakken en grootschalige rozenperken |
De combinatie van grote, zeer gevulde bloemen en de rood-gele tweekleurigheid zorgt voor een rustig maar toch opvallend tapijt in parken en recreatiezones. Met een plantafstand van circa 60 cm ontstaat een homogeen rozenvak met voorspelbare groei en een goed planbaar onderhoudsritme. Geschikt voor grotere parken, recreatiezones en wijkgroen met verantwoordelijkheid voor het totale beeldbudget. Gemeenten en groenaannemers |
| Rotondes, entrees en verkeersknooppunten |
De grote, contrasterend gekleurde bloemen blijven ook op afstand goed zichtbaar, wat ILAYDA interessant maakt voor rotondes, op- en afritten en entrees van woonwijken of bedrijventerreinen. De struikachtige bouw en donkergroene bladmassa geven een ordelijk beeld, terwijl de eigenwortelige planten na de aanleg snel herstellen en de uitval beperkt blijft, waardoor herplantkosten lager zijn. Ideaal waar veiligheid, zichtbaarheid en lage beheersfrequentie samen moeten gaan. Beheerders infrastructuur en stedelijk groen |
| Wandelroutes en langs watergangen |
De milde, klassieke rozengeur en het warme kleurverloop van geel naar rood-oranje maken ILAYDA geschikt voor paden, kades en oeverranden waar mensen dichter langs de beplanting lopen of zitten. De goede hitte- en droogtetolerantie past bij trajecten met wisselende vochtigheid en lokale schimmeldruk door nabij water, mits basiswatergift en luchtige bodemstructuur zijn voorzien. Zo creëert u een aantrekkelijk seizoenslint zonder intensieve verzorging. Gemeentelijke ontwerpers en wijkbeheerders |
| Bewoners- en instellingstuinen met representatieve entree |
Bij entrees van zorginstellingen, wooncomplexen of publieke gebouwen levert ILAYDA een verzorgd, klassiek rozenbeeld dat bewoners herkennen en waarderen. Het eigenwortelige karakter maakt de beplanting langlevend en goed regenererend na vorstschade of snoei, waardoor het sierniveau over jaren stabiel blijft. Dit verlaagt vervangingsinvesteringen en ondersteunt een betrouwbare uitstraling van de locatie. Vastgoed- en terreinbeheerders |
| Grotere particuliere borders en landgoedranden |
Voor brede borders en landgoedbeplantingen biedt de rood-gele tweekleurigheid een sterke seizoensaccentkleur, zowel in formele rozenvakken als in gemengde beplantingen met bijvoorbeeld Aquilegia en Stachys. De gemiddelde ziekteresistentie is beheersbaar mits basisstandplaatskeuze en gerichte, beperkte gewasbescherming, terwijl eigenwortelig materiaal op termijn minder uitval geeft. Zo blijft het beeld van de border voorspelbaar ingevuld. Particuliere landgoedeigenaren en hoveniers |
| Snij- en pluktuinen bij educatieve of zorglocaties |
De grote, bekerachtige bloemen zijn zeer geschikt als snijbloem en demonstreren goed het klassieke theehybride-type in educatieve tuinen, wijkprojecten of zorginstellingen. De remontante bloei zorgt voor herhaalde plukmomenten, terwijl de stevige struikopbouw het vak overzichtelijk houdt. Eigenwortelige planten herstellen vlot na intensieve pluk en snoei, wat de continuïteit van het plukaanbod ondersteunt. Educatieve tuinen en zorggroenprojecten |
| Haagachtige lijnen en compartimentering |
Met een plantafstand rond 50 cm kan ILAYDA als lage haag of lijnbeplanting worden ingezet om ruimtes visueel te geleiden of compartimenten te markeren. De uniforme groei en glanzend donkergroene bladeren geven ook buiten de bloei een strakke lijn, terwijl de tweekleurige bloemen in het seizoen voor extra markering zorgen langs paden of parkeervakken. Dit is aantrekkelijk waar u met één soort meerdere functies wilt combineren. Ontwerpers van openbaar groen en wijkinrichters |
| Taluds en licht afwaterende kleibodems |
ILAYDA combineert een stevige wortelontwikkeling met een struikachtige bovengrondse bouw, waardoor de variëteit goed inzetbaar is op licht aflopende taluds en bermen met afwaterend kleiig substraat. In gebieden met wisselende neerslagprestaties draagt deze roos bij aan een stabiel beeld, mits basiswaterbeheer en een doorlatende toplaag zijn voorzien als onderdeel van het totale watermanagement. Dit maakt het eenvoudiger om het beeld op afstand te onderhouden. Waterschappen en bermbeheerders |
Stylingideeën
- Contrastrotonde – Combineer ILAYDA in volle groepen met lage, zilverbladige Stachys byzantina voor een helder kleurcontrast dat ook bij hoge rijsnelheden leesbaar blijft – ideaal voor drukke rotondes en op- en afritten.
- Parklint – Plant ILAYDA in lange banen langs wandelpaden en wissel af met wolken Aquilegia vulgaris voor een doorlopende bloeizone van lente tot nazomer – passend bij recreatieve parken en wijkgroen.
- Entree-accent – Gebruik ILAYDA in symmetrische vakken bij toegangen van zorginstellingen of wooncomplexen, gecombineerd met rustige groenblijvende hagen voor een representatieve, onderhoudsvriendelijke entree – geschikt voor terrein- en vastgoedbeheerders.
- Hagenborder – Zet ILAYDA als lage bloeiende haag vóór hogere struiken of siergrassen; zo ontstaat een duidelijke ruimtelijke begrenzing met een klassieke rozenzoom – toepasbaar in parken, begraafplaatsen en instellingstuinen.
- Waterkantmix – Plaats ILAYDA in stroken langs watergangen en meng met vochtminnende vaste planten zoals hogere irissen, zodat kleur en structuur het hele seizoen het oeverprofiel versterken – interessant voor gemeenten en waterschappen.
Vakinhoudelijke rassenbeschrijving
| Kenmerk |
Gegeven |
| Naam en registratie |
Hybrid Tea, Florists Rose; geregistreerde rasnaam DICobey, handelsnaam Ilayda / Tequila Sunrise; theehybride roos voor tuin- en parksituaties, met erkende tentoonstellingsnaam bij de American Rose Society. |
| Herkomst en veredeling |
Veredeld door Patrick en Colin Dickson (Dickson Nurseries Ltd., Noord-Ierland) uit het ouderpaar ‘Bonfire Night’ × ‘Freedom’; veredeld en geregistreerd in 1986 en internationaal geïntroduceerd vanaf 1989. |
| Prijzen en onderscheidingen |
Bekroond met onder meer RNRS Gouden medaille (1988), meerdere onderscheidingen op de Dublin en Belfast Rose Trials, Glasgow Zilveren medaille en RHS / RNRS Award of Garden Merit (1993), wat de sierwaarde en tuinkwaliteit onderbouwt. |
| Groei- en bouwkenmerken |
Struikachtige roos van circa 70–90 cm hoog en 50–70 cm breed, met dicht, donkergroen en licht bronsgetint, glanzend blad en een matige doornzetting; vormt goed gevulde planten die in groepen een uniform beeld geven. |
| Bloemmorfologie |
Zeer gevulde, grote bloemen (7–10 cm) met meer dan 40 bloemblaadjes, klassiek beker- tot komvormig en solitair aan de stelen; remontant met ook in de tweede bloeigolf een rijke knopaanzet, geschikt voor snij- en siertoepassing. |
| Kleurgegevens en fenologie |
Levendige goudgele basis met scharlakenrode randen (RHS 12A buiten, 45A binnen); in volle bloei iets vervagend maar met duidelijk contrasterende rand, onder felle zon honinggeel met naar roze-oranje weglopende buitenranden. |
| Geur en aroma |
Mild tot middelmatig geurende roos met een klassiek rozenachtig geurprofiel; de gevulde bloemvorm concentreert het aroma rond de bloem, wat vooral op korte afstand langs paden of zitplekken waarneembaar is. |
| Bottelkenmerken |
Vormt soms kleine, eivormige rozenbottels van circa 10–14 mm diameter, rood gekleurd (RHS 41A); bottelzetting is niet constant en speelt vooral een rol in natuurlijke verouderingsbeelden van minder strak beheerde vakken. |
| Weerstand en winterhardheid |
Winterhard tot circa −15 tot −12 °C (RHS H6, Zweedse zone 2, USDA 7b); ziekteresistentie gemiddeld voor meeldauw, zwarte vlek en roest, wat een standplaats met goede luchtcirculatie en tijdig onderhoud wenselijk maakt. |
| Teeltadvies |
Bij massale aanplant circa 60 cm plantafstand (2,8–3,2 planten/m²); vraagt een goed doorlatende, voedzame bodem en regelmatige watergift bij aanplant en langdurige droogte; snoei gericht op verjonging en verwijderen van uitgebloeide bloemen. |
ILAYDA – rood-geel theehybride roos – DICobey combineert grote, opvallende bloemen, remontante bloei en een uniforme, struikachtige groei met langlevend, eigenwortelig plantmateriaal dat snel inwortelt en zo helpt om beheer en vervangingskosten beheersbaar te houden; een doordachte keuze voor duurzame rozenvakken.
