BUDATÉTÉNY – perzikroze theehybride roos - Márk
Met zijn warme perzikroze bloemen en hoog gecentreerde snijroosknoppen levert BUDATÉTÉNY een rustig, herkenbaar rozenbeeld in grote vakken, ook wanneer beheerbudgetten strak zijn. De halfgevulde, goed remontante bloemen zorgen voor een langdurige bloeipresentatie en een gelijkmatig beeld langs paden, watergangen en in wijkgroen. Dankzij de goede hitte- en droogtetolerantie blijft dit ras ook op zonnige, winderige locaties met kleiige taluds overtuigen wanneer waterafvoer en neerslag sterk wisselen. Opgaand groeiend, matig doornig en met glanzend loof vormt het ras een overzichtelijke, makkelijk leesbare structuur in parkvakken. De middelsterke geur voegt een extra beleving toe aan drukbezochte looproutes. Eigenwortelige aanplant biedt een lange levensduur, betrouwbare regeneratie en een stabiele sierwaarde op de lange termijn, waarbij in het eerste jaar vooral de wortels werken, in het tweede jaar de scheuten de ruimte vullen en in het derde jaar de volwassen struiken een volwaardig rozenvak vormen met minder onderhoud en voorspelbare kosten.
Toepassingsmogelijkheden
| Doelgebied | Motivatie |
|---|
| Parkvakken en grote perken in stedelijk groen |
De opgaande groeiwijze, egale perzikroze bloemkleur en uniforme plantmaat zorgen voor een rustig, samenhangend beeld in grote parkvakken. De goed remontante bloei levert continu sierwaarde, terwijl eigenwortelig materiaal de levensduur verlengt en renovatie uitstelt. Geschikt voor gemeentelijke beheerders |
| Rotondes, inritten en verkeersknooppunten |
Door de goede hitte- en droogtetolerantie blijft BUDATÉTÉNY ook op warme, stenige of winderige rotondes overtuigen. De hoog gecentreerde bloemen blijven lang toonbaar, waardoor minder ingrepen nodig zijn voor een net straatbeeld bij beperkt beheer. Geschikt voor groenaannemers |
| Groenvakken bij woonwijken en wooncomplexen |
De middelgrote, halfgevulde bloemen met zachte geur geven een vriendelijk, toegankelijk karakter aan plantvakken tussen parkeervakken en portieken. Eigenwortelige planten herstellen beter na snoei of vorst, wat de jaarlijkse onderhoudsronde eenvoudiger en voorspelbaarder maakt. Geschikt voor woningcorporaties |
| Borderstroken langs wandelroutes en watergangen |
De glanzende, middelgroene bladeren en doorlopende bloei maken het ras ideaal voor lange zichtlijnen langs paden en singels. De gelijkmatige plantdichtheid van circa 4 planten per m² helpt een strak ritme te bouwen dat weinig correcties vraagt in het seizoen. Geschikt voor wijkbeheerders |
| Representatieve entreezones van instellingen |
De hoog gecentreerde snijroos-achtige bloemen geven een formele, verzorgde uitstraling bij entrees van zorginstellingen, scholen of bedrijfsgebouwen. De middelsterke geur voegt een subtiele beleving toe zonder te overheersen, passend bij representatieve maar rustige settings. Geschikt voor instellingsbeheerders |
| Snoeivriendelijke hagen en structuurbeplanting |
De opgaande, goed voorspelbare groei en matige doornzetting maken van BUDATÉTÉNY een overzichtelijk te snoeien rozenhaag. Eigenwortelige planten lopen consequent weer uit vanuit de basis, waardoor ook stevige verjongingssnoei zonder herplanting mogelijk blijft over meerdere jaren. Geschikt voor onderhoudsploegen |
| Kleitaluds, bermen en open, winderige standplaatsen |
De roos verdraagt warmte en droogte goed en houdt zijn bloeikwaliteit op zonnige, open locaties. Dat maakt het ras geschikt voor taluds en bermen waar de bodem snel uitdroogt en waterafvoer cruciaal is door wisselende neerslag en tijdelijk natte kleiige zones. Geschikt voor infrabeheerders |
| Snij- en pluktuinen in openbaar of semi-openbaar gebruik |
De grootbloemige, hoog gecentreerde knoppen zijn ontwikkeld als tentoonstellings- en snijroos, zodat ook in pluktuinen of educatieve projecten kwaliteitsvolle stelen geoogst kunnen worden. Eigenwortelige beplanting blijft na jaren intensief snijden toch vitaal. Geschikt voor pluktuinorganisatoren |
Stylingideeën
- Perziklint langs wandelpad – Plant BUDATÉTÉNY in een rustig ritme van 4 planten per m² en accentueer de lijn met stroken siergras zoals Panicum virgatum ‘Sangria’ voor een dynamische, onderhoudsarme rand – beheerder van wijkparken
- Formele entreeborder – Combineer de hoog gecentreerde bloemen met lage taxushagen of strak gesnoeide Buxus-alternatieven om een representatieve toegangszône te creëren die weinig correcties vraagt – facilitair beheer van instellingen
- Kleitalud met kleuraccent – Gebruik BUDATÉTÉNY in brede banden op taluds en wissel af met Cornus sericea ‘Hedgerows Gold’ voor winterkleur en structuur bij wisselende waterstanden – beheerder van stedelijke waterkanten
- Woonwijk-rozentapijt – Vul groenvakken in woonstraten volledig met dit uniforme ras en leg een lichte mulchlaag aan voor minder onkruiddruk en een rustig, samenhangend straatbeeld – gemeentelijke groendienst
- Snijhoek in parkborder – Reserveer een strook met BUDATÉTÉNY als educatieve snijhoek; de lange stelen en remontante bloei maken geregeld snijden mogelijk zonder dat de border haar sierwaarde verliest – organisatie van buurtinitiatieven
Vakinhoudelijke rassenbeschrijving
| Kenmerk | Gegeven |
|---|
| Naam en registratie |
Budatétény is een theehybride roos (Hybrid Tea) met de door American Rose Society erkende tentoonstellingsnaam Budatétény; handelsnaam binnen het assortiment: Budatétény theehybride roos Márk. |
| Herkomst en veredeling |
Ontstaan uit de kruising ‘Planten un Blomen’ × ‘Golden Masterpiece’, veredeld door Márk Gergely in Hongarije rond 1960 en later in de handel gebracht via PharmaRosa® Kft. als gecertificeerde variëteit. |
| Prijzen en onderscheidingen |
Bekroond met een Gouden medaille op de Internationale Gartenbauausstellung (IGA) in Hamburg in 1963, waarmee de kwaliteit als tentoonstellings- en snijroos al vroeg in de professionele sierbloementeelt werd erkend. |
| Groei- en bouwkenmerken |
Compact opgaande struik van circa 65–90 cm hoog en 50–70 cm breed, met matig dicht, glanzend middelgroen loof en een matige doornzetting; geschikt voor uniforme vakbeplanting en lagere hagen in openbaar groen. |
| Bloemmorfologie |
Grootbloemige, hoog gecentreerde knoppen (snijroos-type) met halfgevulde bloemen van 13–25 bloemblaadjes en een diameter van 7–10 cm, voornamelijk solitair staand per steel en goed remontant met een overvloedige tweede bloeigolf. |
| Kleurgegevens en fenologie |
Bloemen openen diep perzik-oranje en verkleuren naar perzikroze met lichter roze randen en een zalmgeel centrum; goede kleurstabiliteit in volle bloei en een zachte, warme perzik-roze totaaltint die in groepen een homogeen beeld geeft. |
| Geur en aroma |
Middensterk, fris en zacht aroma dat duidelijk waarneembaar is zonder te overheersen; de halfgevulde bloemen trekken bestuivers matig aan door de beperkte toegankelijkheid van de meeldraden en een enigszins gesloten bloemstructuur. |
| Bottelkenmerken |
Vormt matig rozenbottels; de bottels zijn bolvormig, oranje-rood gekleurd en bereiken een diameter van ongeveer 8–12 mm, wat in najaar en winter een bescheiden extra sierwaarde kan bieden in niet strak teruggesnoeide vakken. |
| Weerstand en winterhardheid |
Winterhard tot circa –21 tot –18 °C (RHS H7, vergelijkbaar met USDA-zone 6b en Zweedse zone 3), met goede hitte- en droogtetolerantie; ziekteresistentie is matig voor meeldauw, zwarte vlekkenziekte en roest, met behoefte aan periodieke controle. |
| Teeltadvies |
Bij voorkeur op een zonnige standplaats planten op circa 50 cm hart-op-hart (ongeveer 4–4,6 planten per m²); onderhoudsbehoefte matig met af en toe gewasbescherming, eigenwortelig materiaal vereenvoudigt verjongingssnoei en verlengt de gebruiksduur van vakbeplantingen. |
BUDATÉTÉNY biedt uniforme perzikroze bloei, goede hitte- en droogtetolerantie en langdurige, eigenwortelige vitaliteit voor duurzame rozenvakken; een overtuigende keuze wanneer u beheer en sierwaarde in balans wilt houden.
